Mieszanka ziołowa dla pszczół

Gdy moje pszczoły zachorowały na nosemę i część spadła z tego powodu, zacząłem powoli odbudowywać pasiekę i szukać odpowiednich metod leczenia pszczół z tego choroby. Moim zdaniem jest to drugie zaraz po warrozie niebezpieczne zagrożenie dla pasieki. Kiedyś myślałem że samo dodawane octu do syropu wystarczy lecz się myliłem. Samo przygotowanie syropu nie może być obojętne dla pszczelarza. Ale nie dziś nie o tym.

Tak jak wspomniałem wcześniej zacząłem szukać alternatyw które pomogą mi w walce z nosemą, a jednocześnie nie będą drogie. Takim rozwiązaniem okazuje się mieszanka ziołowa którą testował będę w tym roku na jesieni. Można ją kupić na Allegro, w sklepach pszczelarskich. Koszt: ok. 8 zł. Sztuka ma w składzie 12 ziół i waga saszetki to 60g. Jedna saszetka wystarcza na ok. 30 L syropu. Więc to sporo, a cena mała. Taka mieszanka nazywana jest potocznie herbatką Sklenara, możemy również to sami stworzyć bo skład jej jest znany.

Oto on:

• Kora Dębu - ma działanie ściągające, garbniki zawarte w niej są wykorzystywane przy zwalczaniu/przeciwdziałaniu biegunki u pszczół miodnych.
• Krwawnik Pospolity - działa antyseptycznie, wzmacnia, pobudza wiosenny rozwój rodzin.
• Melisa Lekarska - działanie jest ogólnowzmacniające i antyseptycznie.
• Pokrzywa Pospolita - dostarcza cennych witamin, mikro i makroelementów, działa antyseptycznie i ogólniewzmacniająco.
• Rumianek Pospolity - wzmacnia odporność, wspomaga leczenie warrozy, działa korzystnie na układ pokarmowy.
• Ziele Piołunu - dostarcza soli mineralnych i witamin, działa wzmacniająco, odkażająco i metabolicznie.
• Kwiat Lipy - zwarte w nim garbniki i flawonoidy są stosowane przy zwalczaniu biegunki.
• Pączki Sosny - zawierają witaminy, przyspieszają rozwój wiosenny, działają wzmacniająco i uodporniająco.
• Kobylak - stosowany jest do leczenia nosemozy i choroby majowej.
• Wrotycz - zwalcza warrozę i oczyszcza hemolimfę.
• Mięta - stosuję się ją do zwalczania warrozy (jako dodatek do podkurzacza).
• Bylica - wspomaga procesy trawienne, ma działanie wzmacniające.

Myślę że można by sobie sprawić taki mini zielnik pszczelarski gdzieś w rogu pasieki i mieć tam nasadzone różne zioła które nam pomogą w walce z chorobami pszczół. Sam chyba sobie taki sprawię gdzieś na kawałku ziemi. I pewnie sporządzenie samemu takiej mieszanki nam jeszcze taniej to wyjdzie, a składniki będą dostępne przez cały rok. A jeśli komuś nie chce się sadzić i pielęgnować ziół można kupić je w sklepach zielarskich i ekologicznych.

Grzybica otorbielakowa (grzybica wapienna)

Potocznie nazywana grzybicą wapienną, ze względu na białe poczwarki które się powinny rzucić się w oko każdego pszczelarza. Grzybica powodowana jest przez grzyba otorbielaka pszczelego. Występuje najczęściej w latach chłodnych, o dużych ilościach opadach deszczu. Grzybicę możemy również rozpoznać, bez zaglądania do gniazda pszczelego. Często widać na wylotku białe poczwarki, które zostały wyciągnięte z komórek by nie gniły w plastrach. Ja osobiście jak leczę rodziny zarażone grzybem, to podaję syrop cukrowy z dodatkiem octu. To skutecznie jak do tej pory powstrzymywało chorobę. Chorobie sprzyja zaziębienie czerwiu, przez trzymanie rodzina na zbyt szerokich gniazdach wiosną. W przypadkach ciężkiego zarażenia grzybem, zaleca się przesiedlenie rodziny do nowego ula, a stary należy wypalić, a ramki przetopić z zamarłym czerwiem. Choroba jest przenoszona drogą pokarmową (przez zakażony pyłek, miód), jak również przez samego pszczelarza. Jeśli mamy kontakt z chorą rodziną, zaleca się by dokładnie umyć ręce przed przeglądem pozostałych uli. Istnieją preparaty które są zalecane przy walce z tą chorobą, polecana zwłaszcza jest Nystatyna. Dodatkowo zalecałbym ocieplenie gniazda przez wsunięcie wkładek dennicowych, zmniejszenie ilości ramek dostosowując je do siły rodziny, jak i zamknięcie pajączków w powałce (można rzucić na nią jakieś ocieplenie).

Varroa Destructor

Varroa jest już roztoczem powszechnym w większości krajów gdzie występują pszczoły miodne Apis mellifera. Varroa pochodzi z Azji i stamtąd została do nas sprowadzona. Roztocz odżywia się krwią pszczół tzw. hemolimfą. Pasożyt atakuje zarówno dorosłe osobniki pszczół, jak również jeszcze larwy. To pierwsze stadium rozwoju pszczół jest dla pasożyta szczególnie korzystne, poniważ pozawala na zapewnienie młodemu potomstwu roztoczy w miarę łatwy posiłek, oraz szybki rozwój.

Cykl rozwojowy pasożyta trwa 9-10 dni. Samica roztocza składa w zasklepionych komórkach z czerwiem od 3, do 6 jaj. Z czego wylęga się 2/3 samic, oraz 1/3 samców. W naszych warunkach rodziny pszczele które są pozostawione bez pomocy człowieka żyją przeciętnie 2-3 lat.
Dane rozprzestrzeniania się Varroa Destructor na świecie:

• 1952 - Wschodni Związek Radziecki
• 1957 - Japonia
• 1960 - Filipiny
• 1960-1970 - Europa Wschodnia
• 1965 - Zachodni Związek Radziecki
• 1967 - Bułgaria
• 1971 - Brazylia, Paragwaj
• 1975 - Rumunia
• 1976 - Północna Afryka (Libia, Tunezja)
• 1977 - Niemcy, Turcja
• Późne lata 70-siąte - Ameryka Południowa
• 1982 - Francja
• 1984 - Szwajcaria, Włochy
• 1987 - Stany Zjednoczone
• 1989 - Kanada
• 1992 - Anglia
• 1997 - Południowa Afryka
• 2000 - Nowa Zelandia (wyspa północna)
• 2006 - Nowa Zelandia (wyspa południowa)
• 2007 - Hawaje, Afryka Zachodnia (Nigeria)

Roztocze nie tylko osłabiają pszczoły, lecz również wywołują poważne następstwa swojej działalności w postaci groźnych wirusów. Najbardziej znanym jest deformacja skrzydełek. Więc jeśli młody (początkujący pszczelarz) zobaczy pszczoły z podobnymi skrzydełkami powinien być pewien że rodzina jest poważnie zaatakowana przez pasożyta, i musi podjąć odpowiednie kroki by zniwelować populację roztoczy w rodzinie pszczelej. Inaczej wiosną przyszłego roku zobaczy pusty ul.

Przegląd leków przeciw warrozie:

• ubstancja czynna: akrynatryna
  • "Gabon" (Czechy) - nie dopuszczony do stosowania w Polsce
• Substancja czynna: amitraz (amid kwasu mrówkowego)
  • "Apitraz" (produkcja wstrzymana od 2006)
  • "Apiwarol"
  • "Biowar"
  • "Apivar" 
• Substancja czynna: flumetryna (cyjanoperytroid)
  • "Bayvarol" (Niemcy) - wystąpiła rezystencja
• Substancja czynna: fluwalinat (cyjanoperytroid)
  • "Klartan"
• Substancja czynna: tau-fluwalinat (syntetyczny perytroid - cyjanoperytroid)
  • "Apistan®" (Wlk. Brytania) - wystąpiła rezystencja
• Substancja czynna: kumafos (związek fosforoorganiczny)
  • "Perizin" (Niemcy) - wystąpiła rezystencja
• Substancja czynna: (związek fosforoorganiczny)
  • "Checkmite™"
• Substancja czynna: bromfenwinfos
  • "Apifos" (od 2001 nie dopuszczony do stosowania w Polsce i UE)
• Substancja czynna: tymol
  • "Tymowarol"
  • "Apiguard®" (Wlk. Brytania)
• Substancja czynna: cymiazol
  • "Apitol" 
• Substancja czynna: kamfora, eukaliptol, mentol, tymol
  • "Apilife VAR" (Włochy)
• Substancja czynna: fenpyroksymat (C24H27N3O4)
  • "Hivastan" (USA)
• Substancja czynna: kwas mlekowy MRL-
• Substancja czynna: kwas mrówkowy MRL-
  • "Mite-Away II™"
• Substancja czynna: kwas szczawiowy MRL-
• Substancje czynne: kwasy organiczne, olejki eteryczne, propolis
  • "Bienenwohl" (Niemcy)
  • "Beevital Hive Clean" (Austria)
• Substancje czynne: kwasy organiczne, olejki eteryczne, propolis (+ woda i cukier)
  • "Iperat"
• Substancje czynne: feromony
  • Pherovar*
• Substancja czynna: olej neem - pierwsze próby przeprowadzone w roku 2000

W pewnych rodzinach pszczelich które zostały bez opieki, i mimo braku leczenia pasożyta rodziny te przetrwały. Wskazując tym samym tolerancje na roztocze. Naukowcy jak i pszczelarze badają tą tolerancję oraz pracują nad wyhodowaniem pszczół odpornych na Varroa. Rodziny np. Brazylia, Urugwaj wykazują te właściwości.

Leki stosowane w Polsce:
Api Live Var, Apitraz, Apiwarol, Bayvarol i Biowar

Spis substancji: 

• Substancja czynna: akrynatryna
• Substancja czynna: amitraza
• Substancja czynna: bromfenwinfos
• Substancja czynna: chlorfenwinfos
• Substancja czynna: cymiazol
• Substancja czynna: eukaliptol
• Substancja czynna: fluvalinate
• Substancja czynna: flumethrin
• Substancja czynna: kumafos
• Substancja czynna: kamfora
• Substancja czynna: kwas mrówkowy
• Substancja czynna: kwas szczawiowy
• Substancja czynna: Alfa-cypermetryna
• Substancja czynna: kwas mlekowy
• Substancja czynna: kwasy organiczne, olejki eteryczne, propolis
• Substancja czynna: mentol
• Substancja czynna: tymol

Ze względu na odkładanie się substancji stosowanych przeciw warrozie w miodzie, wosku itd. Zaleca się ich stosowanie po pożytkach towarowych. Dobrymi okresami są wczesna wiosna oraz jesień. Odkłady można leczyć w ciągu sezonu lecz odradzam wybierania miodu tym rodzinom.

Źródło:  https://pl.wikipedia.org/wiki/Warroza
https://pl.wikibooks.org/wiki/Pszczelarstwo/Choroby/Warroza